Bir uzay mekiği uzaya nasıl ulaşır

Uzay mekiği, tekrar kullanılabilen uzay gemisidir. Tekrar kullanılabilir olması nedeniyle ucuzdur.

Uzay çalışmalarını sürdürebilmek ve uyduları uzaya yerleştirebilmek için geliştirilmiştir. Mekik, kanatları üçgen olarak geliştirilmiş, güçlü roket motorları olan bir uçak olarak yapılmıştır.

Fıtlatıldığında yanına yerleştirilmiş iki yakıt dolu patlayıcı roket ve göbeğinde dev bir yakıt tankıyla yola çıkar. Roketler ve yakıt tankı kalkıştan sonra düşer ve roketler onarılarak yeniden kullanılır hâle getirilirler. Kalkışta uzay mekiği 2000 ton ağırlığındadır. Neredeyse tüm yakıtını kalkıştan sonraki birkaç dakikada tüketir ve dünya yüzeyinden 300 kilometre yukarıdaki yörüngesine oturur.

Yörüngedeyken mekiğin kargo kısmı açılarak uyduyu ya da uzayda çalışacak olan ekibi serbest bırakır. Read the rest of this entry »

 

Yıldızlar ne kadar uzaktadır

Yıldızlar, Dünya’dan o kadar uzaktadırlar ki, ne tam olarak uzaklıklarını hesaplayabiliriz ne de tam olarak ne kadar yıldız olduğunu bilebiliriz.

Güneş, Dünya’dan 93.000.000 mil uzaktadır ve ışığın saniyede 186.000 mil yl kat ettiği düşünülürse Güneş’ten gelen ışık bize 8 dakikada ulaşır.

Dünya’ya en yakın yıldızlar; Proxima, Centari ve Alfa Centari’dir. Dünya’ya uzaklığının 270.000 katıdır. Yani aradaki mesafe 270.000 kere 93.000.000 mildir! Bu da ne demek oluyor ki, yıldızların ışıklarının Dünya’ya ulaşması dört buçuk yıl sürer.

Aradaki mesafeler o kadar uzundur ki bu mesafeyi okumak için ışık yılı denilen bir ölçü birimi geliştirilmiştir. Read the rest of this entry »

 

Roketler ve Mekikler nasıl enerji sağlar

Kendimizi roket ve mekiklerin var olduğu bir çağda yaladığımızı düşündüğümüzde, roketlerin aslında yeni bir keşif olduklarının farkına varmamız gerekir.

Ama roket düşüncesi aslında eskidir. Roketleri Çinliler bulmuştur ve 800 yıldan fazla bir süre önce fişek olarak kullanmışlardır. Roketler daha sonra Hint ve Arap ülkelerinde bilinir hâle gelmiştir. Batı Avrupa’daki ilk kayıtları M.S. 1526 yılındadır.

Tüm uzay yolculuğu, yüksek miktarda yakıt tüketen roketlere bağlıdır. Yüksek enerjili yakıtlarını bir odacıkta yakar ve yanan gazlar bir burna sevk edilir. Gazlar, burundan çıkarken roketin uzaya gitmek için ihtiyaç duyduğu itme gücünü sağlar. Bazı roketler, karoserin likit hidrojen ya da likit oksijenle yakılmasıyla çalışır ama bu çok büyük dikkat gerektirir. Diğer roket tipleri kontrollü bir patlamayla katı yakıt yakarlar. Read the rest of this entry »

 

Yıldızlar nasıl oluşmuştur

Yıldız, parlak ve sıcak gazlardan oluşmuş büyük bir toptur.

Yıldızlara asıl enerji kaynaklarını oluşturan yüksek miktarda hidrojenden meydana gelmişlerdir. Ayrıca helyum, nitrojen, oksijen, demir, nikel ve cıva gibi çeşitli kimyasal maddeler de vardır.

Yıldızlar uzayda yol alan büyük toz ve gaz bulutlarından meydana gelir. Büyük miktarda gaz partikülü böyle bir bulutla bir araya geldiğinde oluşmaya başlarlar. Bu partiküller başka partikülleri çeker ve bu grup giderek büyümeye başlar, çekim kuvveti artar ve gaz topu hâline gelirler. Top büyüdükçe içerdeki partiküller topun altındakilere baskı uygular.

Sonuç olarak basınç, gazların ısısını artıracak kadar yükselir ve yanmaya başlar. Read the rest of this entry »

 

Dünya neden oluşur

Dünya, çoğu kayadan meydana gelen büyük bir top ya da küredir.

Dünyanın dışı Litosfer adı verilen 10-30 mil kalınlığındaki kaya kabuğundan oluşur. Bu kayaların üst kısımları kıt’alardır ve alt kısımları okyanusun sularını tutar. Yeryüzünde bulunan suyun tümü hidrosfer olarak bilinir.

Yerkabuğunun iki katmanı vardır: Granitten oluşan üst ve bazalttan oluşan alt katman. Merkez noktada kayalık kabuk, manto adından 2000 mil kalınlığında bir kabuktur. Sondaj kuyuları ve madenlerde delik ne kadar derine kazılırsa ısının o kadar arttığı fark edimiştir. Yerkabuğunun iki mil altındaki sıcaklık, suyu kaynatacak yüksekliktedir. Merkezdeki sıcaklığın binlerce °C olduğuna inanılır.

Volkanlar; dünya kabuğundaki çatlaklardan erimiş lav, sıcak kırmızı kaya, buhar ve dumanın çıktığı yerlerdir. Read the rest of this entry »